(0216) 251 13 62

info@banukucukkirim.com.tr

Makaleler

D VİTAMİN EKSİKLİĞİ ÇOCUKLARIMIZIN İLERİ YAŞLARINI TEHDİT EDİYOR !!


Ülkemiz çocuklarının en yaygın sorunlarından biri D vitamini eksikliğidir. D vitamini vücutta sihirli bir hormon gibi davranan bir vitamindir. Kemik ve kas gelişimi, bağışıklama sistemi, kan basıncının regülasyonu üzerine sayısız görevi vardır. Kansere karşı koruyucu olduğu bilinen bu hormonla ilgili tüm dünyada artan çalışmalar birbiri ardına yayınlanmaktadır. Amerikada yapılan kapsamlı bir çalışma meme kanser riskini %50 ve kolon kanser riskini %65 azalttığı yönündedir. Bu kadar önemli olan bir vitaminin eksikliğinin erken yaşlarda tespiti ve tamamlanması gelecek yıllarda çocuklarımız pek çok ciddi hastalığa karşıda koruyor olacaktır.

Kimler risk altındadır?

Ne yazık ki ülkemiz çocukları, yaşlıları, gebe kadınları ve ergen çocukları ciddi risk altındadır. Özellikle ilk 2 yaşta ve adelosan dönemdeki ergenler risk altındadır. Küçük çocuklarda klinik bulgular ve semptomlar erken ortaya çıkar. Ancak büyük çocuklarda ve ergenlerde ise D vitamini eksikliğinin bulguları hafif olduğu için çoğunlukla gözden kaçar. Ergen çocukların D vitamini eksikliğini ancak tarama testleri ile saptamak mümkün olur.

Çocuklarda D vitamini eksikliği neden çoktur?

Anne sütü zengin içeriği nedeniyle bebekler için mucizevi bir gıdadır. Anne sütündeki D vitamin içeriği sütün yapısı gereği düşüktür. Bebeğin takviye olarak alması gereken tek vitamin D vitaminidir. Ve annenin D vitamini depolarından da etkilenir. Emzirilen bebekler, erken dönemde anne D vitamini seviyeleri normalse veya yeterli güneş ışığına maruz kalırlarsa, normal D vitamini seviyelerine sahip olabilirler. D vitamini yetersizliği bebeğin güneş maruziyeti azalırsa artmaktadır. Ülkemizde özellikle Karadeniz bölgesindeki çocuklar D vitamini eksikliği yönünden risk altındadır. Bu dönemde yüksek bölgelerde veya güneşe maruziyetin çeşitli nedenlerle az olduğu alanlarda doğanlar özel bir risk altındadır. Annedeki depoların azlığı , güneşe çıkarılmamak veya D vitamini içeren damlaların yetersiz kullanımı yaşla artan D vitamini eksikliğine neden olur. Bebekler en riskli gruptur.

Vücuda D vitamini nasıl sağlanır? Kaynağı?

D vitaminin başlıca kaynağı güneş ışınlarıdır. Güneş ile ihtiyacın %80`i karşılanır geri kalanı ise yiyeceklerle sağlanır. Yağlı balıklar başta olmak üzere karaciğer, yumurta sarısı, peynir, tereyağı, süt ve mantarda bulunur. Güneş ışınlarının dik gelmediği saatlerde kol, bacak ve yüzün günde yaklaşık 15 dakika güneşlendirilmesi günlük D vitaminini sağlamaktadır.

D vitamini eksiklğinde çocuklarda oluşan hastalıklar nelerdir?

Çocuğun D vitamini eksikliğinde "Raşitizm" denilen bir hastalık gelişir. Raşitizm büyüyen kemiğin yetersiz mineralizasyonu nedeniyle gelişen kemik hastalığıdır. Kemik minerilizasyonunu sağlayan kalsiyum ve fosfor minerallerinin vücutta yeterli miktarlarda bulunmasına D vitamini yardımcı olur.

Yetersiz alım dışında D vitaminin görev yapmasını engelleyen karaciğer, böbrek hastalıkları olanlarda ve barsaktan emilim bozukluğu yaşayanlar ve epileptik ilaç kullananlarda D vitamini eksikliği oluşabilir.

D vitamin eksikliği olan çocuklarda ne gibi klinik bulgular gözlenir?

Bebeklerde,
-Kemik yapısında değişiklikler izlenir. Kafa kemiklerinde yumuşama, bıngıldakta genişlik, kaburgalarda kıkırdak birleşme yerinde tespih tanesi şeklinde oluşumlar, göğüs kafesinde çöküklük, el ve ayak bileklerinde genişleme olur. Vücut kompozisyonunda baş gövdeye göre daha büyük izlenir. Yürümeye başlayan çocukta parentez bacak gelişir.

-Diş çıkmasında gecikme, geç oturma, geç yürüme gibi gelişim ve motor hareketlerde yavaşlama ve kas gevşekliği, motor hareketlerde yavaşlama izlenir.
-Terleme
-Solunum yolu enfeksiyonlarına yatkınlık vardır. Baş gövdeye göre büyük olup, yatma yönünde düzleşme gösterir. Yürümeye başladığında çocukta parantez bacak gelişir.
- Çok ağır olgularda kanda kalsiyum miktarı azalmışsa havale geçirerek acil servise başvurabilirler.

D vitamin eksikliği tanısı nasıl konulur?

D vitamini eksikliğini serumda `D vitamini` düzeyini ölçerek tanımlanır.

D vitamin eksikliğini önlemenin yolları nelerdir?

-Tüm doğan bebeklerin doğumdan sonra hemen emzirilmeye başlatılması, ilk 6 ay “tek başına” anne sütünün verilmesi,
-Altıncı aydan sonra da uygun ve yeterli miktardaki ek besinlerle beraber emzirmenin sürdürülmesi,
-Gebelerin kalsiyum yetersizliği konusunda bilgilendirilmesi,
-Bebeklere proflaksi amaçlı D vitamini desteğinin sağlanması(400IU/ gün)
-Anne ve çocuk izleme ve değerlendirmelerinin yapılması.
-Adelosan çocuklarda D vitamin düzeyi taramalarının yapılması

D vitamin eksiliğinin tedavisi nedir?

D vitamini uygulamasının uzman doktor kontrolünde alınması gerektiği unutulmamalıdır. Doğru yada yüksek dozlarda ilaç kullanımı vucutta toksik etkilerin oluşmasına neden olur. D vitamini takviyesi ek depo doz yada doktorun belirleyeceği tekrarlı dozlar şeklinde planlanır. Süt çocukluğu döneminde en az 1 yıl günde 400IU damla şeklinde verilir.

Yanlış ve yüksek dozda D vityamini kullanımının yan etkileri nelerdir?

D vitamini doktor önerisi dışında yüksek doz alınırsa D vit intoksikasyonu oluşur. D vit intoksikasyenma bağlı bulgular kanda kalsiyum düzeyinin yüksekmesine bağlı etkiler oluşturur. Kalsiyumun sinirler, kalp, kaslar, sindirim sistemi ve böbrekler üzerinde etkileri vardır. İntoksikasyonda yorgunluk, bulantı, kusma, iştahsızlık, kabızlık, karın ağrısı, ülser, aşırı susuzluk, kaslarda ileri derecede kuvvetsizlik, bilinç bulanıklığı, hipotoni, hipertansiyon, böbrek yetmezliği, kalp ritminde bozulmaya kadar gidebilen bulgular olabilir.

D vitamin eksikliğine uzun süre maruz kalan çocukları yada genç ergenleri ileri yaşlarda ne gibi riskler beklemektedir?

Son yıllarda yapılan çalışmaların D vitamininin pek çok fizyolojik fonksiyonda önemli rol oynadığı nettit. Araştırmalarda D vitamini eksikliğinin iskelet sistemine olan etkileri dışında, yaşamın ileri ki yıllarında ise diyabet, kardiyovasküler hastalık, infeksiyon hastalıkları, otoimmun hastalıklar, bazı kanser türleri ve depresyon gibi pek çok farklı sistemik hastalıkların gelişiminde rol oynadığı da ortaya koymuştur.


D vitaminini güneşlenerek yerine koymak mümkün mü?

Bebeklerde tek başına mümkün değildir. dvitamini profilaksisi dışında güneşlenme önem taşır. Akılcı güneşlenme dediğimiz özellikle saat 10.00 ile 16.00 arasında kollar ve bacaklar açık kalacak şekilde haftada 3-4 kez 10-15 dakika olacak şekilde güneşlenmektir. Daha uzun süre güneşlenmek isteniyorsa güneş ışınlarının olumsuz etkilerinden kaçınmak için belirtilen süreden sonra koruma faktörlü güneş kremleri kullanılmalıdır.

YUKARI