(0216) 251 13 62

info@banukucukkirim.com.tr

Makaleler

TUVALET EĞİTİMİNDE ALTIN KURALLAR



Tuvalet eğitiminde temel kriterin başında bebeğinizin buna uygun yaş aralığında yani 18 ay ile 3 yaş arasında olması gerektiğidir. Zira bebekler mesane ve bağırsak kaslarını 18. aydan itibaren kontrol edebilmeye başlıyor. Aynı zamanda ihtiyaçlarını belirtme becerileri ve ailelerine ihtiyaç duymadan ilk kez kendi kendilerine bir beceri göstermeleri de bu dönemde oluşuyor. Çocukların gelişiminde en önemli aşamalardan biri olan tuvalet eğitiminin sancılı bir süreç olabilmektedir. Bu süreçte ailenin sabırlı ve özverili olması olmazsa olmaz bir kural. Yanlış ve ısrarcı davranışlar çocuklarda kaka tutma, hırçınlık, kendi içine dönme ya da kendisine zarar vermeye çalışma gibi olumsuz eylemlere sebep olabiliyor. Bu nedenle dikkatli, özenli ve sabırlı olmak şart” . Tuvalet eğitiminin 3 yaşına kadar tamamlanması gerekir. Çünkü bu süreden sonra çocukların dikkat süreleri uzayıp etrafa ilgileri arttığından bunun eğitimi zorlaşmaktadır.

Hazır olduğunun sinyalleri!

Kimi çocuklar birkaç gün içerisinde tuvalet olgunluğu kazanırken kimi çocuklarsa aşırı direnç gösterip tuvalet eğitimine karşı gelebiliyor. Ailelerin bu dönemde kafalarındaki en büyük soru işareti, çocuklarının bu eğitime hazır olup olmadıkları. Çocukların bez alışkanlığını bırakmaya hazır oldukları konusunda fiziksel ipuçları vermektedir.

• Bezi 3-4 saat gibi uzun bir süre kuru kalabiliyorsa,
• Yaklaşık 5 dakika aynı pozisyonda oturabiliyorsa,
• Altını kirlettiğinde huzursuzluk yaşıyorsa,
• Uykudan bezi kuru kalkıyorsa,
• Tuvalette sizi taklit ediyorsa,
• Verdiğiniz komutları anlıyor ve yerine getiriyorsa.

Tahammülsüzlüğe yer yok!

Tuvalet eğitimi aileler için zorlu bir süreç olabildiğinden, öğrenmekte ya da uygulamakta direnen çocukların davranışları bir süre sonra ailede tahammülsüzlük duygusu oluşturabiliyor. Oysa yanlış yaklaşımlar, çocukta onarılması güç özgüven kaybına da neden olabiliyor. Çocuğu yüreklendirmenin ve ona destek olmanın çok büyük önem taşıdığını düşünecek olursak Tuvalet eğitimi sırasında kullanılacak en faydalı yöntemlerden biri ‘H.E.L.P.’ kuralıdır. Bu dört aşamalı davranış biçimi sayesinde aile çocuğu tehlikelerden koruyabilir, gelişimine ve bağımsızlığına katkıda bulunabilir.

H.E.L.P kuralı 4 temel noktadan oluşuyor:

Hold yourself back – Geri çekilip izle
Encourage exploration – Keşfi destekle
Limit – Limit koy
Praise – Öv

Geri çekilip izle (hold yourself back)

Doğru zamanının geldiğini anlamak için çocuğunuzu izleyin. Ikınmaları yüzlerinin kızarmasından anlaşılıyor. Ya da alt bezlerini işaret edebiliyorlar. Kızlar erkeklerden daha çabuk olgunlaşabilirler. Eğer bir çocuğun tuvaletini yaptığı hareketleri ile belli oluyorsa eğitime başlamak için ilk koşul tamamlanmış demektir.

Keşfi destekle (encourage exploration)

Bezini işaret eden bir çocuğa o anda, “Altın ıslanmış. Altını değiştireyim mi?” demek ona bu davranışının bu kelimelerle betimlendiği bilgisini veriyor. Altını her değiştirmede, bu olayı ona açıklayın. Kaka yapmışsa, siz bunu tuvalete dökerken o da görmeli, hatta tuvaletin sifonu beraber çekilmeli; elbette sonrasında elleri güzelce yıkanmalı. Bu gibi davranışlar özendirici nitelikte oluyor. Lazımlığın önüne sevdiği bir oyuncak koymanın da özendirici olacaktır. Sabah uyandıktan biraz sonra eğitime başlamak, bu sırada onunla konuşmak, oyunlar oynamak, bir şeyler içtikten 20 dakika sonra lazımlıkta oturtmak da ikinci koşulun dikkat edilmesi gereken noktaları. Eğitim sırasında çocuk için eğlenceli bir ortam hazırlamak gerekiyor. O lazımlıktayken ona masal anlatabilirsiniz. Çocuk lazımlıktayken oturup onu beklemeniz çocuğu huzursuz edebildiğinden çoğu zaman sonuç getirmeyebiliyor.

Limit koy (limit)

Lazımlık oturduğu süre başlangıçta 2-3 dakikayı geçmemeli. Tuvaletini yapınca onu övmek gerekiyor. Anne ya da babanın yüzünde daima huzurlu bir ifade olmalı. Bu eğitim çocuklar ve aileler için sıklıkla gergin bir ruh haline neden olduğundan, sabır isteyen bu eğitimde çocuk asla zorlanmamalı. Ailenin şansını bir süre sonra yeniden denemesi gerekiyor.

Öv (Praise )

Tuvaletini lazımlığa yapan çocuğunuzu övün, alkışlayın. Bu sayede yaptığı davranışın beğeniyle karşılandığını anlayabiliyor. Ancak yaptığının iyi bir şey olduğu konusunda fazla sözlü açıklama yapmaksa onun algısının üzerinde olacağı için fayda sağlamıyor.
Yalnızca oturduğunda ise övgü tekniğini kullanmayın.

Lazımlık başarısının 4 koşulu

Doğru lazımlık seçmek: Lazımlık çocuğa uygun olmalı. Tuvalet üzerine rahat bir aparat ve ayakların altına bir iskemle koymak ya da yaşına uygun bir lazımlık kullanmak yararlı olacaktır.
Sabırlı olmak: Tuvaletini yapmadığı ya da yapamadığı zaman acele etmemek ve kesinlikle kızmamak gerekiyor. Ayrıca başka çocukların eğitimi kabullenme zamanlarıyla da kıyaslamamak önemli çünkü her çocuğun gelişim hızı farklı.
Pratik yapmak: Çocuğun ihtiyaç duyduğu kadar pratiği sabırla tekrarlamak gerekiyor.
Beraber olmak: Bu eğitimi birlikte yürütmek ve onu eğlendirmek eğitim süresini olumlu etkiliyor.

Bunlara dikkat!

• Motive etmek için iç çamaşırlarını birlikte seçin
• Tuvalet eğitimi sırasında temalı yapıştırmalar kullanın
• Öncelikli hedef, gündüz bezi bırakma olmalı. Ancak hazır olan çocuklarda gece eğitimi de, gündüz eğitimi ile birlikte ya da hemen tamamlandıktan sonra başlayabilir.
• Gece eğitimi için yatak koruyucu kullanmak faydalı. Genellikle 3 – 6 ay süren tuvalet eğitimi gece eğitimi de dahil olduğunda daha uzun da sürebiliyor.
• Çocuğunuzun hayatında taşınmak, bakıcının değişmesi ya da emzik bırakmak gibi önemli başka bir değişim söz konusuyla, tuvalet eğitimini bu sürede başlatmayın.

Tuvalet hijyeninde önemli kurallar!

• Çocuklarda tuvalet eğitimi ilk bezi bırakma dönemi dediğimiz 2-3 yaş sonrasında hemen başlamalı.
• Tuvalete girdiğinde çocuk olabildiğince her yere dokunmamaya özen göstermeli.
• Kız ya da erkek çocuk oturarak tuvalet ihtiyacını gidermeli.
• Kalın bir tuvalet kağıdı ile genital bölgenin özellikle kızlarda önden arkaya temizlenmesi gösterilmeli. Parmakların bu işlem sırasında kirlenmemesi gerektiği anlatılmalı.
• Sifon mutlaka çekilmeli
• Bir sonraki kişi için tuvaletin temiz bırakılması gerektiği çocuğa öğretilmeli.
• Eller en az 20 saniye, tercihen sıvı sabun ile güzelce yıkanmalı.
• Kurulama yine temiz kağıt havlularla sağlanmalı.
• Hava üfleyen el kurutucuları enfeksiyon nedeniyle kullanılmamalı.
• Islak mendiller alerji nedeniyle genital bölge temizliğinde tercih edilmemelidir.


YUKARI