(0216) 251 13 62

info@banukucukkirim.com.tr

Makaleler

Bebeklik ve Çocukluk Döneminde Hijyen


Bebeklik ve çocukluk döneminde hijyenin önemi;
Bağışıklık sistemi yeterli gelişmemiş olan bebeklerde hastalıklar çok ciddi sekel yada ölümle sonuçlanabilir. En çok elle ve yiyecekle bulaşan mikroplardan bebekler etkilenmektedir. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), her gün 5 yaşından küçük 1.400 çocuğun temiz su ve temel hijyen eksikliğinden kaynaklanan ishal nedeniyle öldüğünü ve sadece el yıkamakla her yıl bir milyon çocuğun hayatının kurtarılabileceğini açıklamıştır. Bu nedenle bebeklere bakan kişilerin el temizliğine ve oyun veya okul çocuklarının el temizliklerine dikkat etmesi gerekmektedir. Özellikle Bebekler özel ilgi ve bakım isterler. Basit ve uygulaması kolay hijyen kuralları ile bebeklerin daha sağlıklı ve huzurlu bir şekilde büyütmek mümkün olacaktır.
Güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmada kişisel temizlik çok önemli bir yer tutar. Her yaşta kişinin temizlik konusunda hassas olması gerekir. Ancak bebekler ve çocuklar için hijyen ebeveynlerin kontrolündedir. Çocukların sağlığını koruma amacıyla bağışıklık sistemlerinin güçlü olabilmesi ve çeşitli mikroplardan uzak durabilmesi için dikkat edilmesi gereken faktörler arasında hijyen ilk sıralarda yer alıyor. Okul öncesi dönemde çocuklar temizlik alışkanlıklarını kazanmaya başlamış oluyor. Aile içinde başlayan eğitim okulda devam ediyor.

Yeterli hijyen sağlanamadığında çocuklarımızı bekleyen sonuçlar;

Her yaş grubu için yetersiz hijyen riskleri de beraberinde getirir. Tabii en çok yenidoğanlar ve süt çocukları etkilenir. Deri enfeksiyonları, yenidoğanlarda göbek kordonu enfeksiyonları göz enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları başta olmak üzere barsak enfeksiyonları ve ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir. Yaş büyüdükçe ishaller başlıca hijyen yetersizliğine bağlı olarak gelişebilir. Diş fırçalanmasındaki yetersizliğe bağlı diş çürüklerine de sık rastklanır.

Çocuklarımızın hijyeninin sağlanmasında etkili yöntem ve yollar;

Yenidoğan döneminde;
Yenidoğan bebeklerin immun sistemleri ilk aylarda anneden süt yardımıyla geçen antikorlarla sağlanır Bu nedenle doğumdan itibaren temiz bir doğum sonrasında yaptırılan ilk banyo ile temizlik başlar. Banyo işlemi ilk doğduğu anda yapılır. Bazı hastaneler yağ tabakasının cilt tarafından emilmesinin doğru olacağını düşünerek sadece silerek anne salgılarını uzaklaştırırlar. Daha sonraki dönemde anneden bebeğin göbek bağı düşene kadar banyo yapılmaması istenir. Vernix denen tabaka bebeğin dünyaya karşı ilk korumasıdır. Göbek bağı kurumadan bebek banyo yaptırılır ise göbek deliği enfeksiyon kapabilir. Bebeğin ilk banyosu göbek bağı düştükten sonra yapılmalı. Banyo uygun ısıda ve temiz su ile olmalı, bebekler için hipoalerjik sıvı şampuanlarla temizlik sağlanmalıdır.
Yenidoğanda göbek bağı hijyeni;

Göbek bağı en geç 15 gün, en erken 3 günde koruyup düşmektedir. Göbek bağının temizliğini hijyenik solüsyon ve gazlı bez ile yapmak mümkündür. Göbek bağının temizliğinde alkol kulanmak hem steriliteyi sağlar hemde kurumayı kolaylaştırır. Göbek deliği arada kontrol edilmelidir. Herhangi bir kan ya da iltihaplı bir durum var ise doktora müracaat edilmelidir.
Göbek bağı düşmeden bebeği kaynatılıp ılıklaştırılmış suya havlu sokularak cildinin yüzeysel temizliği sağlanabilir. Bebekler göbek bağı düştükten sonra rahatça banyo yaptırılabilir.


Bebeklerin alt temizliğinde dikkat edilecek hijyenik kurallar;

Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde bez bölgesinin temizliğini sadece su ve pamukla yapmak cildi için çok önemlidir. Yaz aylarında ıslak mendilin cildi tahriş etmemesi için ılık suyla duş yöntemiyle hijyenini sağlamak tavsiye edilir. Bebeklerin altının idrarlı veya uzun süreli kakalı kalması cilt enfeksiyonlarına, mantar gelişimine ve idrar yolu enfeksiyonlarına neden olur Bebek bezi hava geçirgen olmalı ve sık aralıklarla altı havalandırılmalıdır.

Biberon ve beslenme gereçlerinin temizliği;
Biberonlar bakterilerin kolayca üreyebildiği eşyalardır. Farklı yöntemler vardır. Biberonların kaynatılması: Biberonları kaynatmak en önemli biberon temizliği yöntemlerindendir. Kaynayan suda biberonlar en az 10 dakika kaynatılmalı. İçine organik bir temizleyici ilave edilebilir. Hemen ardından 10 dakika sıcak suda bekletilmeli ve durulanmalı.
Mikrodalga kullanımı: Biberonları sterileze etmek için mikrodalgan yararlanabilinir. Su ve organik bulaşık deterjanı yahut sabunuyla biberonu güzelce yıkanıp durulanır Ardından parçalar halinde ayırıp mikrodalgada 1,5 dakika bekletin ve soğumaya bırakılır.
Soğuk su sterilizasyonu: Bebek tabaklarını, bardaklarını vs temizlemek için satılan sterilizasyon tabletlerden alınır ve soğuk suda çözdürülüp 30 dakikada biberonlar su içinde bırakılır ardından yıkanıp durulanır.

Bebeğin giysilerinin yıkanması ve kurutulması;

Bebek cildine temas eden giysilerin yıkanması, ısı derecesi ekstra dikkat gerektirdiği gibi, deterjan seçimi, cilt kremleri, şampuanlar, yumuşatıcılar, giysiler ve bebek bezleri, ıslak mendiller dahi özenle seçilmelidir. Üretimn süresince giysiler kimyasallara maruz kalmıştır. Bu riskleri ortadan kaldırmak için yeni alınan bebek giysilerini mutlaka yıkamak gerekir. Giysilerin saklanmasında naftalin gibi kimyasal koruyucular asla kullanılmamalıdır.



Kurumuş, sertleşmiş mama, giyisiler bulaşan bebek dışkılarının temizlenmesi için ön işlem gerekir. Diş fırçası ile kabaca alabilir, bir miktar ılık suda deterjanla birlikte 30-60 dk. kadar beklettikten sonra da yıkamada daha başarılı olur . Özellikle bebek bez bölgesi (diaper) çamaşırları ile üst giysilerini hijyen açısından mümkünse ayrı yıkanmalı. Lekeleri en güzel şekilde çıkarabilmek için giysilerin kendi üzerinde bulunan yıkama önerilerinin izin verdiği en yüksek derecede yıkamak gerekir.
Bebek giysileri üzerindeki deterjan artıklarının tam geçtiğinden emin olmak için ikinci kez durulama yaptırılmalıdır.
Sürekli düşük yıkama derecelerinde uzun süre kullanılan çamaşır makinelerinde ve bebekler için şiddetli enfeksiyonlara neden olabilecek mikrop kolonileri oluşabilir. Daha yüksek derecelerde yıkama yapmak, durulama sayısını arttırmanız, makinenize bakım ve temizlik yaptırmanız böyle durumları önleyecektir.
Yıkama için kullanılan sabunlar hatta parfümler bebeklerde bu risklidir. Bu nedenle sabun, çamaşır suyu, yumuşatıcı, ağartıcı maddeler ve cilt tahrişleri yapan parfümlerden kaçınmak gerekir. Bebek çamaşırları mutlaka 45°C sıcaklık üstünde yıkamalıdır. Ancak bazı mikroorganizmalar bu derecenin üzerinde de yaşayabilirler. 60°C sıcaklık çoğu zararlı mikropların gitmesi için uygundur. 60°C ‘nin üzerindeki yıkama dereceleri pamuklular dışındaki çamaşırlar için sadece zarar anlamına gelir.
Hassas giysilerde 45 derece sıcaklıkta ön yıkama, tekrar yıkama ve fazladan durulama ile çamaşırları yıpratmadan mikroplara yönelik nispeten iyi sonuçlar elde etmemizi sağlar.
Temizlenine çamaşırların kurutulma işlemi de hijyenik şartlara uygun olmalıdır. Kıyafetleri kurutmak için açık hava en uygundur ancak gerek kirli, soğuk, nemli hava gerekse balkonu uygun olmayan bahçesiz evlerde bu her zaman mümkün olmadığından kurutma makineleri hayatımıza girmiştir. Birçok aile kurutucunun bebek cildine zararlı olabileceğinden ya da küçük olan bebek giysilerinin daha da küçüleceğinden endişe eder, ancak bu çok nadir bir durumdur. Daha azaltılmış ısı dereceleri ile kurutma, taze bir koku ile birlikte zararsız seçim olacaktır.

Bebek odasının temizliği;
Önce zemin temizliği yapılmalıdır. Bebek odası temizliği sırasında bebek kesinlikle odada bulunmamalıdır. Temizlik sonrasında da eğer zemini temizleyiciler ile sildiyseniz en az 2 saat bebek içeri alınmamalıdır. Bebek odası temizliğine odayı tozlardan arındırarak başlanır. Zemin elektrikli süpürge ile temizlenmeli. Zemindeki halı, yatak altı yani tüm zemin temizlenmelidir. Zeminde bulunan halıyı da bebeğin oyun zamanında üzerinde zaman geçirdiğini düşünerek iyice temizlenmeli. Haftalık temizliğin dışında perde, halı ve yatak nevresimleri düzenli olarak yıkanmalı ve değiştirilmelidir.


Zemin temizliğinden sonra yatak temizliğine geçilmelidir. Yatağın gövde kısmını mikrofiber bez ile silinmeli. Odadaki tozları temizlerken camları açarak bebek odasını havalandırılır. Bebek yatağının dört ucu, gövdesi ve başlığı silinmelidir. Ardından ise yatak nevresim ve örtüleri çıkartılmalı.
Yatak temizliğinden sonra odada bulunan masa, dolap ve benzeri eşyaların temizliği yapılmalı. Temizliği yaparken eşyaların altlarındaki tozları da temizlenmeli. Bebekler ilk aylarında yürüyemedikleri için yerde zaman geçirir. Eşyalardan sonra oyuncaklarda temizlenmelidir. Doğrudan bebek ile temas eden oyuncakların üzerlerinde oluşan tozlar kuru bir bez ile silinebilir.
Bebek odanızı temizlerken kimyasal maddeler kullanmamaya dikkat etmeliyiz. Temizliğiniz bittikten sonra odanızdaki perdeleri açıp güneş ışığını içeri alabilir, havalandırdıktan sonra ise temizlik tamamlanmış demektir.

Bebek odasının havalandırılması;
Bebek odası sık sık havalandırılmalı. Yenidoğan bebekler için ısı ideal 23 derece en yüksek 24 derece olmalıdır. Büyüdükçe ihtiyaç duyulan ısılarda düşer. Nem oranı ise ortalama %55 olmalıdır.
10. Emekleme döneminde evdeki zemin, halı, koltuk vs. temizliği nasıl yapılmalı, bu konuda nelere dikkat etmeli?
Bebekler emeklerken yerdeki atıkları ağzına götürebilir. Hergün ev süpürülmeli. Bebekleri yere koyarken emekleyebileceği yerlere örtü sermek, açıkta kalan yerleri özel kimyasal içermeyen yüzey temizleyicileriyle temizlemek ve ardından bol su ile durulamak doğru olacaktır. Olabildiğince hali ile teması olmamalı mutlaka temiz örtü halı üzerine serilmelidir.

Çocuk oyuncaklarının temizliği ve bakımı;
Oyuncak temizliğinde 2 adım vardır. Standart temizlik ve dezenfeksiyon
Standart temizlik: Sabun ve ılık suyla ovarak temizlemektir. Bu yöntem yağı ve kiri giderir ve birçok mikrobu temizler. Antibakteriyel sabun kullanmanıza gerek yoktur.
Oyuncak standart temizlik işleminden geçirilmelidir. En çok kullanılan çamaşır suyunun seyreltilmesi ile sağlanan dezenfeksiyondur. 1 litre suya 1 kaşık çamaşır suyu veya bir galon suya ¼ bardak çamaşır suyu eklenerek yapılabilir. Uygun olarak seyreltilen çamaşır suyu içindeki klor dakikalar içinde buharlaştığından çocukların malzemelerini temizlemek için zehirsiz ve güvenli olarak kabul edilir.

Anaokulu döneminde ve okul çağında hijyen kuralları;

En önemli hijyen kuralı el temizliği şüphesiz. Okul öncesi dönem, temizlik alışkanlıklarının kazanıldığı dönemdir. Çocuk için ilk eğitim ailede başlar. El yıkamak, okul öncesi dönemde öğretilecek ilk davranışlardan biri olmalıdır. Bu nedenle ebeveyn ve öğretmenlerin, doğru el yıkama davranışları ile çocuklara örnek olmaları gerekmektedir.Özellikle çocuklarımıza tuvalet kullanımı ve kendi temizliğini yapabilme hijyeni anlatılmalı.

Çocuklarımıza el yıkama eğitimi;
• Kağıt havlu ile musluk açılır.
• Eller suyla ıslatıldıktan sonra bilekleri de içine alacak biçimde avuç içi, el sırtı, parmak araları ve tırnak dipleri en az 30 saniye boyunca sabunla ovalanır.
• Bol suyla durulanır.
• Eller kağıt havlu ile kurulanır. Çünkü ellerin nemli kalması mantar gibi bazı mikroorganizmaların üremesine sebep olabilir.
• Kullanılan kağıt havlu ile musluk kapatılır.

Diş fırçalanması;

Özellikle 2 yaş ve üstü çocuklar diş fırçalama alışkanlığını elde etmelidir.. Bu ileri yıllarda oluşacak diş çürüklerine karşıda koruyucu olacaktır. Çocukların ilk süt dişleri çıktıktan sonra herhangi bir sorun olmasa da düzenli olarak 6 ayda bir diş hekimi ziyaret edilmelidir.
Günde en az 2 kez çocuğun yaşına uygun diş fırçasına yine çocuklara uygun macun, nohut büyüklüğünde sürülür ve 2 dakika boyunca fırçalama işlemi yapılır. Diş fırçasının çocuğa özel olması ve 3 ayda bir yenilenmesi gerekir.

Besinleri Satın Alırken, Saklarken ve Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken hijyen kuralları;
• Yemek hazırlamadan önce mutlaka eller yıkanmalıdır.
• Besinleri güvenilir yerlerden satın almak gerekir.
• Açıkta satılan gıdaları almak yerine, ambalajlanmış gıdaları tercih edin. Ayrıca satın aldığınız gıdaların etiketlerini mutlaka okuyup ve son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi gerekir.
• Sebze ve meyveler bol ve temiz suyla yıkamalıdır.
• Gıda temizliğinde deterjan gibi temizlik maddeleri kesinlikle kullanmamak gerekir. Sirkeli su böcek ve mikropları sebze ve meyvelerde uzaklaştıracaktır.
• Süt, yoğurt, yumurta gibi besinler oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemeli.
• Çiğ et ve türevleri ile diğer besinlerin birbirine temasından kaçınmak gerekir.


YUKARI